Văn hóaVăn hóa gia đình

THAY ĐỔI NHẬN THỨC CỦA NHÓM NAM GIỚI CÓ NGUY CƠ GÂY HÀNH VI BẠO LỰC GIA ĐÌNH

Cập nhật: 14/06/2018

Bạo lực gia đình (BLGĐ) không phải là vấn đề mới, song vẫn đang tồn tại như là một vấn nạn xã hội. Nghiên cứu quốc gia về BLGĐ với phụ nữ tại Việt Nam năm 2010 cho thấy cứ 3 phụ nữ đã có gia đình thì có 1 người (34%) cho biết từng bị chồng bạo hành về thể xác hoặc tinh thần (1). Hậu quả của bạo lực gia đình ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống cá nhân, gia đình, cộng đồng trên mọi phương diện, làm cản trở quá trình thăng tiến của các cá nhân và sự phát triển chung của toàn xã hội. Nhìn lại chặng đường phòng chống BLGĐ ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, dễ dàng nhận thấy, trước đây, đa phần các chương trình, hoạt động về BLGĐ đều tập trung vào việc trợ giúp nhóm nạn nhân. Cách tiếp cận này đã đạt được một số hiệu quả nhất định. Tuy nhiên tình trạng BLGĐ vẫn tiếp diễn. Từ đó, các chương trình phòng chống BLGĐ đã chú ý thêm tới đối tượng cần can thiệp là nhóm nam giới gây bạo lực. Thực tế cho thấy, nam giới là nhân tố gây ra bạo lực, vậy làm thế nào để nhóm này có thể tự chấm dứt được hành vi bạo lực? Để làm được điều này, nam giới cần phải có được những nhận thức đúng đắn hơn về nam tính, về vị trí, vai trò của mình trong xã hội.

ĐỜI SỐNG VĂN HÓA GIA ĐÌNH CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG DI CƯ TỪ NÔNG THÔN RA ĐÔ THỊ VÀ KHU CÔNG NGHIỆP

Cập nhật: 28/05/2018

Mỗi năm thế giới chứng kiến sự di cư của hàng trăm triệu người (phần lớn đều ở trong độ tuổi lao động) với nhiều nguyên nhân khác nhau: các lý do về kinh tế, an toàn xã hội, mưu cầu về hạnh phúc... Tại Việt Nam, lịch sử của quá trình di cư cũng đã tồn tại qua hàng chục thế kỷ. Trong TK XXI, những chuyển động di cư trong nước và quốc tế đang ngày càng sôi động hơn khi gần như có sự đồng thuận giữa dòng chuyển cư với những dịch chuyển trong cơ cấu kinh tế xã hội của đất nước. Trong đó, di cư từ nông thôn ra đô thị và khu công nghiệp (KCN) là một trong những dòng di chuyển chủ đạo của phần đông người lao động Việt Nam. Những cuộc di cư không chỉ diễn ra đơn lẻ mà phần nhiều là sự dịch chuyển nơi ở, nơi mưu sinh của cả hộ gia đình. Những dịch chuyển không chỉ tạo nên nhiều biến động cho bản thân, gia đình của những người di cư mà hơn hết thực trạng này cũng đặt ra nhiều thách thức tiềm ẩn đối với sự phát triển của cộng đồng, xã hội, quốc gia.

LIÊN KẾT PHÁT TRIỂN DU LỊCH THÁI NGUYÊN, BẮC CẠN, CAO BẰNG

Cập nhật: 15/05/2018

Sự liên kết giữa Thái Nguyên, Bắc Cạn và Cao Bằng tạo nên tuyến điểm du lịch giàu tiềm năng, đáp ứng được các yêu cầu đa dạng của thị trường, đặc biệt tạo nên các sản phẩm du lịch độc đáo mang dấu ấn vùng miền, hấp dẫn du khách. Bài viết nghiên cứu các điều kiện và đề xuất định hướng cho việc phát triển liên kết du lịch ba tỉnh nhằm mục tiêu thúc đẩy hoạt động du lịch của các địa phương nói riêng và khu vực miền núi phía Bắc nói chung.

ĐÁM CƯỚI CỦA NGƯỜI TÀY Ở XÃ TÔ HIỆU, BÌNH GIA, LẠNG SƠN

Cập nhật: 17/04/2018

Tô Hiệu là một xã thuộc vùng thấp của huyện Bình Gia, Lạng Sơn, có 1.183 hộ, 4.194 khẩu, chia làm 15 thôn, gồm 5 dân tộc anh em cùng sinh sống: Tày, Nùng, Kinh, Dao, Hoa. Địa bàn xã có trục đường quốc lộ 1B và đường tỉnh lộ 226 đi qua, là đầu mối giao thông giao lưu thuận lợi giữa xã với các địa phương khác trong và ngoài huyện. Nguồn thu chính của người dân là từ sản xuất nông nghiệp kết hợp với phát triển dịch vụ thương mại và tiểu thủ công nghiệp. Cộng đồng người Tày ở xã Tô Hiệu có khoảng hơn 2.000 người. Họ là những chủ nhân sớm có mặt khai phá thung lũng cánh đồng Bình Gia và lập lên các ngôi làng lớn hiện nay như: Phai Lay, Ngọc Quyến, Ngọc Trí. Người Tày ở Tô Hiệu có kho tàng văn hóa, văn nghệ dân gian đặc sắc, phong phú, phản ánh sắc thái địa phương rõ rệt. Đặc biệt, những phong tục tập quán trong chu kỳ đời người: sinh đẻ, cưới xin, ma chay, làm nhà mới... hiện vẫn còn được bảo lưu khá đậm nét. Bài viết trình bày về phong tục cưới xin của người Tày ở xã Tô Hiệu, Bình Gia, Lạng Sơn.

TẬP QUÁN VÀ NGHI LỄ CƯỚI CỦA NGƯỜI VIỆT VÙNG ĐÔ THỊ HÓA

Cập nhật: 12/02/2018

Trong đời sống tinh thần của người Việt, lễ cưới là nghi lễ quan trọng, đánh dấu bước ngoặt trong đời sống và là hình thức công khai hóa sự chung sống chính thức của đôi nam nữ. Ngày xưa, cheo làng và cỗ mời làng được xem là cơ sở pháp lý của lễ cưới. Trai gái lấy nhau thường làm giấy giá thú, ngày nay gọi là giấy chứng nhận đăng ký kết hôn. Xưa, các nghi lễ trong đám cưới luôn biến đổi và có sự giao lưu giữa các tộc người. Tùy hoàn cảnh cụ thể của mỗi vùng miền, mỗi họ tộc hoặc gia đình (ở đây chúng tôi nghiên cứu trường hợp tổ dân phố Nhân Mỹ, phường Mỹ Đình 1, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) mà những nghi thức có thể thêm, bớt cho phù hợp. Tuy có nhiều thay đổi theo đà phát triển hiện đại của xã hội song những nghi lễ truyền thống vẫn đóng vai trò chủ đạo trong đám cưới của người Việt.

TẬP QUÁN HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH CỦA NGƯỜI THÁI TÂY BẮC

Cập nhật: 08/02/2018

Việt Nam là một quốc gia có nhiều thành phần dân tộc, do đó cũng có sự đa dạng về phong tục tập quán. Việc tìm hiểu những tập quán tốt đẹp về hôn nhân và gia đình (HNGĐ) của người Thái ở Tây Bắc là một việc cần thiết nhằm giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng các tộc người thiểu số. Đồng thời là một kênh tham khảo để cơ quan có thẩm quyền bổ sung vào Danh mục tập quán được áp dụng tại Tây Bắc theo tinh thần Nghị định 126/2014/NĐ-CP ngày 31-12-2014 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật HNGĐ.

VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI VIỆC CHỐNG XUỐNG CẤP ĐẠO ĐỨC HIỆN NAY

Cập nhật: 02/01/2018

Gia đình là môi trường quan trọng cho sự hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người. Mặc dù chưa phải là thiết chế duy nhất có vai trò, trách nhiệm trong giáo dục con người, nhưng gia đình vẫn luôn ảnh hưởng lâu dài và toàn diện đối với sự hình thành, hoàn thiện nhân cách của mỗi cá nhân trong suốt cuộc đời. Giáo dục trong gia đình được xem là nền tảng giúp cho giáo dục nhà trường và xã hội phát huy một cách hiệu quả vai trò của mình. Do vậy, việc củng cố vững chắc gia đình chính là nhân tố quan trọng trong việc phát triển nhân cách, nền tảng của việc chống xuống cấp đạo đức, một trong những mối lo hàng đầu trong xã hội phát triển hiện nay.

NGHIÊN CỨU VỀ THẾ HỆ NGƯỜI TRONG GIA ĐÌNH Ở NƯỚC TA

Cập nhật: 30/10/2017

Thế hệ là tập hợp những người thường có cùng một độ tuổi, sống cùng một khoảng thời gian nhất định. Đó là những người cùng chứng kiến, trải nghiệm và ảnh hưởng những sự kiện của dân tộc, thời đại nên ít nhiều có những điểm chung về quan điểm, lối sống, tính cách... Nghiên cứu về thế hệ người từ lâu đã được tìm hiểu ở các nước phương Tây. Ở Việt Nam, nghiên cứu về thế hệ người nói chung, thế hệ người trong gia đình nói riêng cũng đã bước đầu được đề cập đến trong một số công trình nghiên cứu.

PHONG TỤC CƯỚI HỎI CỦA NGƯỜI DAO ĐỎ Ở TUYÊN QUANG

Cập nhật: 15/09/2017

Dự án di dân nhằm giải phóng vùng lòng hồ thủy điện Na Hang, Tuyên Quang được thực hiện từ năm 2002 - 2004. Qua hơn 10 năm, cuộc sống của đồng bào các dân tộc trong đó có người Dao đỏ tại nơi tái định cư đến nay đã đi vào ổn định. Từ khảo sát thực tế, so sánh với tài liệu nghiên cứu về văn hóa của người Dao trước khi di dân, chúng tôi nhận thấy đồng bào rất linh hoạt, chủ động trong việc thay đổi một số quan niệm, tiếp nhận những yếu tố mới, làm cho việc tổ chức lễ cưới trở nên vui vẻ, sinh động hơn, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa trên quê hương mới.

GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG PHỤ NỮ NÔNG THÔN

Cập nhật: 15/09/2017

Giá trị đạo đức truyền thống của phụ nữ Việt Nam được hình thành, hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử, với sự tiếp nối của các thế hệ để tạo nên cốt cách, bản sắc tinh thần phong phú, tốt đẹp của người phụ nữ. Phụ nữ nông thôn là lực lượng xã hội đông đảo, lối sống của họ có vai trò quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội ở nông thôn, cũng như việc xây dựng gia đình ấm no, tiến bộ, hạnh phúc. Xây dựng lối sống của người phụ nữ nông thôn hiện nay là một tất yếu khách quan, có mối quan hệ chặt chẽ với hệ giá trị đạo đức truyền thống phụ nữ Việt Nam.

BIẾN ĐỔI THU NHẬP VÀ MỨC SỐNG CỦA HỘ GIA ĐÌNH NÔNG THÔN SAU TÁI ĐỊNH CƯ

Cập nhật: 23/08/2017

Bài viết dựa trên kết quả nghiên cứu năm 2015 của đề tài Cơ cấu xã hội nghề nghiệp của lao động nông thôn sau tái định cư do bị thu hồi đất (nghiên cứu trường hợp ở hai xã Tĩnh Hải và Hải Yến thuộc khu kinh tế Nghi Sơn, Thanh Hóa). Khảo sát 400 mẫu định lượng, phỏng vấn sâu 20 mẫu, trong đó người lao động có 10, cán bộ quản lý của xã là 4, của khu kinh tế Nghi Sơn 4; phỏng vấn chuyên gia nghiên cứu, lãnh đạo nhà quản lý của các sở ban ngành có liên quan 6, nhằm bổ sung thông tin cho những phân tích định lượng, lý giải nguyên nhân các vấn đề được phát hiện qua số liệu định lượng.

PHỤ NỮ SÁN DÌU TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ GIA ĐÌNH Ở THÁI NGUYÊN

Cập nhật: 16/08/2017

Việc giải phóng phụ nữ, nâng cao vị thế của phụ nữ, thực hiện nam nữ bình quyền là một trong những mục tiêu đấu tranh cơ bản của sự nghiệp cách mạng xã hội. Việc phụ nữ tham gia vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội là tất yếu của lịch sử phát triển con người và xã hội. Phụ nữ dân tộc thiểu số, ở đây là phụ nữ dân tộc Sán Dìu trong quá trình phát triển kinh tế xã hội tại địa phương nếu được tạo cơ hội để tham gia vào các lớp tập huấn, hội nghị thì nhận thức và kinh nghiệm của họ cũng được nâng cao. Điều này góp phần tích cực vào sự thay đổi quyền quyết định của phụ nữ trong các công việc của gia đình cũng như trong phát triển kinh tế hộ gia đình.